Chùa Hà Tiên (thường được gọi là chùa Hà), thuộc xã Định Trung, thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc. Chùa nằm ngay bên quốc lộ 2B từ thành phố Vĩnh Yên lên khu nghỉ mát Tam Đảo. Đây là ngôi chùa được xây dựng vào cuối thế kỷ 17, đầu thế kỷ 18. Chùa đã được công nhận và xếp hạng là di tích lịch sử văn hoá cấp tỉnh năm 1995.

Chùa Hà vừa là nơi thờ phật, vừa là phật học đường nơi truyền bá tri thức giáo pháp cho nhiều thế hệ tăng ni, cư sĩ qua hàng trăm năm, và cũng là nơi thờ bà thánh mẫu Năng Thị Tiêu. Đặc biệt nơi đây đã từng lưu dấu của chủ tịch Hồ Chí Minh. Hiện tại những đi sản còn lại của chùa cổ là rất ít, và đang dần bị xuống cấp như: Cây hương đá, tấm bia đá hai mặt, hai con voi đá, khu vườn mộ, tháp sư và giếng ngọc.

Thấy rõ được những giá trị và ý nghĩa lịch sử của di tích chùa Hà Tiên, để đáp ứng nhu cầu phục vụ tín ngưỡng của nhân dân trong và ngoài tỉnh, góp phần tạo động lực phát triển kinh tế văn hoá - xã hội của tỉnh. UBNĐ tỉnh Vĩnh Phúc đã có quyết định phê duyệt quy hoạch tổng thể và quy hoạch chi tiết đầu tư xây dựng khu di tích chùa Hà Tiên với tổng điện tích gần 6ha.

 


Trong đó:
+ Diện tích đất quy hoạch khôi phục, tôn tạo khu di tích là: 49.958m2.
+ Điện tích đất quy hoạch cho Ban trị sự Phật giáo Vĩnh Phúc là: 7.200m2.
Dự án bao gồm các hạng mục:

- Khu vực I: Xây dựng trên nền đất chùa cổ gồm: Tam quan; tả, hữu môn; hành lang tả, hữu; Tam Bảo; Nhà Thờ Tổ; Nhà khách; Nhà Trưng bày, Nhà Thờ Mẫu; Nhà Lưu niệm Bác Hồ, Thảm hoa; Đất dự kiến xây dựng Thư viện, Vườn Tháp cổ, Sân bậc.
- Khu vực II: Gồm: Tam quan hậu; tượng phật Thích ca Thiền + hồ sen; Vườn tháp; giếng ngọc; tượng phật Di lặc toạ Thiền; MÔ hình vài ngôi chùa cổ nổi tiếng thế giới; Nhà khách cư sĩ; HỒ lạc tiên; Tạ Thuỷ lâu; Thiền đình và Tượng 1 8 vị La Hán; Tượng Quan âm BỒ tát toạ sen; Bãi đỗ xe; Vọng lâu; Vườn cây ăn quả; Vườn rau xanh; Rừng măng Bát độ; Rừng Tùng; Bồn cây; Tiểu cảnh; Đường dạo các loại.
Khu vực Ban trị sự Hội phật giáo tỉnh (Nơi làm việc hội họp của các tăng ni, phật tử trong tỉnh).

Ngày 12/3/2005, Giáo hội phật giáo Việt Nam tỉnh Vĩnh Phúc đặt viên đá đầu tiên xây dựng, khôi phục tôn tạo khu di tích lịch sử văn hoá chùa Hà, với tổng nguồn vốn lên tới trên 60 tỷ. Nguồn vốn thực hiện dự án được lấy từ hai nguồn: Ngân sách nhà nước hỗ trợ hàng năm theo kế hoạch đầu tư, và nguồn vốn huy động hợp pháp của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước. Hiện tại một số hạng mục của dự án thuộc giai đoạn 1 đã hoàn thành, và đưa vào hoạt động như: Nhà tổ, Nhà thờ Quốc mẫu, Lầu Quan âm, Thư viện, Chùa Tam Bảo vừa tiến hành lễ đặt nóc vào ngày 9/9/2008 tức ngày 10/8 năm Mậu Tý. Dự kiến giai đoạn một sẽ được hoàn thành vào năm 20/0. Trong giai đoạn 2 sẽ tiến hành dựng một pho tượng Di Lặc cao 17m bằng đá, xung quanh tượng có mô hình các ngôi chùa nổi tiếng trên thế giới. Dự kiến sau khi hoàn thànhgiai đoạn 1 sẽ tiếp tục tiến hành giai đoạn 2.

Với một bề dày lịch sử, với tầm vóc của một di tích lịch sử văn hoá lớn, chùa Hà Tiên sau khi được xây dựng song sẽ là một trung tâm đu lịch tâm linh, sinh thái lớn của Vĩnh Phúc; là điểm đừng chân đầu tiên của du khách trong hành trình: Vĩnh Yên, Tây Thiên, Tam Đảo.
Hồng Dung XTDL